گواهی صادرات خدمات

تعاریف و چارچوب‌های شناسایی - نحوه رسیدگی به درخواست‌ها و موارد کاربرد گواهی صادرات خدمات

مقدمه و تعاریف

صادرات خدمات به ارائه هرگونه خدمت حرفه‌ای، فنی، تجاری یا دیجیتالی توسط یک فعال کسب و کاری مقیم (شخص حقیقی یا حقوقی) به یک مشتری غیرمقیم اشاره دارد که منجر به انتقال فرامرزی ارزش به اقتصاد داخلی می‌شود. این تعریف شامل (اما نه محدود به) خدماتی است که می‌تواند از طریق روش‌های زیر ارائه شوند: (الف) انتقال دیجیتال داده‌ها/سیگنال‌ها؛ (ب) جابجایی فیزیکی ارائه‌دهنده خدمات به محل مصرف‌کننده؛ (ج) جابجایی فیزیکی مصرف‌کننده به محل ارائه‌دهنده؛ یا (د) ایجاد حضور تجاری در قلمرو مقصد. به بیانی دیگر صادرات خدمات، ارائه خدمات از طریق عملیات برون‌مرزی (cross-border trade)، یا ارائه آن به خدمت‌گیرنده خارج از کشور (consumption abroad)، یا ارائه خدمات از طریق حضور فردی/طرف ثالث در کشور خارجی (commercial presence) یا موقوف‌سازی خدمات (movement of natural persons) و سایر مدل‌های تجارت خدمات است.

تجارات خدمات شامل صادرات یا واردات خدمات است و نباید آن را با خدمات تجاری که به یک دسته محدود از خدمات صرفاً قابل بکارگیری در تجارت اطلاق می‌شود اشتباه گرفته شود. اگر تمامی رسته‌های خدمات تجاری به شرط ارائه آن به مشتریان خارجی صادرات قلمداد می‌شود، اما اینگونه خدمات تنها بخشی از دامنه وسیع و متنوع در تجارت خدمات است. سازمان توسعه تجارت ایران در خصوص تجارت خدمات عمدتاً بر روی توسعه صادرات خدمات، پشتیبانی و رفع موانع توسعه صادرات خدمات تمرکز دارد.

سازمان جهانی تجارت (WTO) و برخی چارچوب‌های بین‌المللی، تجارت خدمات را به پنج شیوه (مدل) اصلی تقسیم می‌کند:

1. برون‌مرزی: خدمات از طریق اینترنت یا سایر کانال‌ها بدون حضور مودی در کشور مقصد.
2. حضور در محل مصرف‌کننده: مصرف‌کننده به کشور ارائه‌دهنده خدمت مراجعه می‌کند.
3. حضور تجاری: واحدهای تابعه یا شعبه‌های شرکت ارائه‌دهنده در کشور مصرف‌کننده.
4. حضور نیروی انسانی: کارکنان ارائه‌دهنده خدمت به کشور مصرف‌کننده سفر می‌کنند.
5. سایر مدل‌ها: مانند خدمات مرتبط با سرمایه‌گذاری و تولید مشترک.

جدول توصیفی شیوه‌های مختلف تجارت خدمات (بجز مورد پنجم)

تجارت خدمات (واردات و صادرات) بلحاظ طبقه‌بندی در 12 سرفصل اصلی گروه‌بندی می‌شود. هر کدام از این سرفصل‌ها دارای طبقات و زیرگروه‌های رده دوم و سوم است.

12 عنوان و سرفصل اصلی تجارت خدمات

هر یک از این سرفصل‌ها شامل زیرگروه‌های سطح 2 و سطح 3 هستند که به تفکیک موضوعات و شناسایی هرچه بهتر خدمات صادراتی کمک می‌کند. مجموع موارد و عناوین طبقه سطح سوم به حدود 144 مورد عنوان برای تجارت خدمات تقسیم شده است.

برای مثال خدمات معماری یکی از شاخه‌های خدمات حرفه‌ای است که از سرفصل 1- خدمات کسب و کاری منشعب شده است.

پاره‌ای از جدول طبقه‌بندی خدمات در تجارت خدمات (مرجع کامل - پیوست 3)

گواهی صادرات خدمات چیست؟

گواهی صادرات خدمات تاییدیه است که براساس درخواست و مستندات ارائه‌شده به دبیرخانه کارگروه ماده 5 (دستورالعمل تشخیص ارز حاصل از صادرات) اعطا شده و به منزله برگ سبز گمرکی، برای صادرات خدمات است. این گواهی به منزله تاییدیه عملکرد صادراتی صادرکنندگان خدمات اعم از صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی، خدمات فناوری اطلاعات، گردشگری، حمل و نقل بین‌المللی، مشاوره و فروش دانش فنی و هرگونه کارکرد صادراتی غیرکالایی را تایید می‌کند. صادرکنندگان خدمات می‌توانند با در دست داشتن این گواهی و تخصیص شماره کوتاژ به این گواهی، از مزایا و تسهیلات قانونی صادرات، از جمله معافیت‌های مالیاتی، تسهیلات تصفیه ارزی و دیگر موارد قانونی بهره‌مند باشند.

فرایند اخذ گواهی صادرات

صادرکنندگان خدمات می‌توانند با درخواست از «دفتر صادرات خدمات و محصولات دانش‌بنیان سازمان توسعه تجارت ایران»، تشکیل پرونده و ارائه مدارک و مستندات صادراتی مبادرت به اخذ «گواهی صادرات خدمات» نمایند. اخذ گواهی صادرات خدمات علاوه بر منافع و تسهیلات قانونی برای صادرکنندگان خدمات، رسمیت بخشیدن به فعالیت‌های صادراتی بخش خدمات بنگاه‌های تخصصی از سوی مبادی حاکمیتی است و علاوه بر برخورداری از مزیت‌های قانونی می‌تواند در اعتبارسنجی بنگاه‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

توضیحات

1. دسترسی به نحوه عملکرد، دستورالعمل اجرایی و مستندات لازم برای رسیدگی از طریق وبسایت رسمی سازمان توسعه تجارت ایران، مسیر «صفحه اصلی > فرم‌ها و دستورالعمل‌ها > صدور گواهی صادرات خدمات» قابل مشاهده و بارگیری خواهد بود.
2. عملکرد صادرات خدمات برای دوره‌های زمانی گذشته که اسناد آن قابل تامین است صادر شده و شماره کوتاژ اختصاص‌یافته به هر دوره از کارکرد صادراتی شرکت‌ها پس از صدور گواهی رسماً به متقاضیان اعلام می‌شود.
3. خروجی این بخش از خدمات سازمان توسعه تجارت ایران؛ اعطای گواهی صادرات خدمات و تخصیص کوتاژ معادل ارزشی آن برای شرکت‌ها، جهت بهره‌برداری از تسهیلات، معافیت‌ها و امور تجاری و فرآیندی در سامانه جامع تجارت و دیگر مراجع حاکمیتی خواهد بود.
4. دبیرخانه کارگروه ماده 5 (موضوع دستورالعمل تشخیص ارز حاصل از صادرات) در محل دفتر صادرات محصولات دانش‌بنیان و خدمات - سازمان توسعه تجارت ایران واقع شده است.
5. در صورت کامل بودن مدارک و اسناد کلیدی برای رسیدگی، متوسط زمان رسیدگی 2 تا 3 هفته برآورد می‌شود.

ملاحظات

1. فرم درخواست از اصلی‌ترین مستندات مورد ملاحظه در بررسی‌های کارشناسی و کارگروه ماده 5 خواهد بود. لذا با بارگیری فایل نوشتاری و پرکردن جداول و اطلاعات درخواستی بصورت تایپی، و با حوصله و دقت لازم، کارشناسان ما را در رسیدگی درست به درخواست‌ها یاری کنید.
2. فرم درخواست (یا خوداظهاری) باید با امضای بالاترین مقام مسئول و تایید گواهی امضای ایشان در دفاتر اسناد رسمی آماده و به همراه نامه درخواست «صدور گواهی صادرات خدمات» در دبیرخانه سازمان توسعه تجارت ایران بعنوان ضمیمه اصلی درخواست، پیوست سیستمی شود.
3. با توجه به ماهیت متنوع و متفاوت خدمات، مشتریان (شرکای تجاری خارجی) و کشور مقصد، اسناد اولیه و قابل کارشناسی به تشخیص کارشناس مسئول هر کدام از بخش‌های تجارت خدمات متفاوت بوده و رویکرد کارشناسان جهت تکمیل مستندات و توضیحات، بمنظور پشتیبانی در تامین نظر اعضای کارگروه ماده 5 خواهد بود. لذا با توجه به ماهیت این خدمات، همکاری و آگاهی نمایندگان معرفی‌شده شرکت‌ها از تاریخچه فعالیت‌های فرامرزی، قرارداد خارجی و مختصات روابط تجاری و مالی در تسریع و نتیجه درخواست بسیار موثر خواهد بود.
4. با توجه به دعوت از مدیرعامل (یا نماینده ایشان) در جلسه رسیدگی کارگروه ماده 5، آمادگی قبلی جهت معرفی شرکت، تخصص و سوابق مربوط به خدمات صادراتی مورد نظر و جریان مالی مربوطه در قالب اسلایدهای از پیش آماده‌شده، نقش تعیین‌کننده‌ای در شناخت شرکت و فعالیت‌های صادراتی آن در محضر اعضای کارگروه خواهد داشت.
5. اعضای کارگروه ماده 5، شامل نمایندگان بانک مرکزی، وزارت اقتصاد و دارایی، اتاق بازرگانی ایران است که با ریاست مدیرکل دفتر صادرات خدمات (محصولات دانش‌بنیان و خدمات فنی و مهندسی) بعنوان اعضای ثابت، با بررسی سوابق و استماع توضیحات تکمیلی ذینفعان و نمایندگان تشکل / انجمن تخصصی بعنوان عضو آگاه، مبادرت به صدور رای نهایی در قالب صورتجلسات رسیدگی خواهند نمود.
6. توصیه می‌شود تا اسناد تکمیلی تحویل‌شده به دفتر صادرات خدمات و یا کارشناسان مربوطه بطور مرتب در یک پوشه پاپکو و بصورت فهرست‌برداری‌شده تهیه شود.

ساختار کارگروه و اطلاعات تماس